K15, K23, K34, K42

Atatürk’ün İlk İzlenimi

Fotoğraflardan, Atatürk’ün biraz şişman, yorgun ve yaş almış bir bedene sahip olduğunu düşünüyordum. Ancak kapıdan içeri girdiğinde karşılaştığım manzara tüm tahminlerimi değiştirdi. Bir ışık dalgası gibi giren bu kişi, enerjisi ve heyecanıyla göz kamaştırıyordu. Gözleri, bebekleri andıran, mavi, sarı ve yeşil ışıklarla parlayan esrarlı bir maden gibiydi. Yüzü, elleri ve alnı sağlıklı ve canlıydı, bahar renklerini taşıyordu. Saçları düzgün ve genç görünüyordu. Bedeninin bütün kasları gergin, enerjik ve taptazeydi.

Atatürk’ün Gücü ve Zindeliği

Altı yüz yıllık bir devri bir anda değiştiren bir liderin, yıpranmış bir başın izlerini taşımıyor olması dikkat çekiciydi. Onun başı, eski tarihî felaketleri ve yıkımları süpüren bir nehir gibi enerji ve fikirlerle doluydu. Düşünceleri, adeta bir yanardağ tepesinden yükselen ateş gibi, sessiz ama

K11, K24, K35, K43

Atatürk’ün İstanbul’a Dönüşü

Sekiz yıl önce, kalbim buruk bir şekilde İstanbul’dan ayrıldım. O zaman yanımda kimse yoktu, yalnızdım. Sekiz yıl sonra ise, kalbim rahat ve huzurlu bir şekilde İstanbul’a geri geldim. Şehri yeniden görmek, onun güzellikleri ve halkının sıcak ilgisi beni çok mutlu etti. İstanbul’un bu güzel ve samimi ortamında geçireceğim günlerin bana unutulmaz hatıralar ve ilham verici deneyimler kazandıracağından şüphem yoktu. Bu yüzden dönüşüm benim için büyük bir sevinç kaynağı oldu.

Atatürk’ün Portresi ve Hal Tercümesi

Atatürk’ün detaylı hayat hikâyesi ve kişilik tasviri, başlı başına bir eserdir. Onun kısa bir özeti, büyük adamın şanına tam olarak layık olamaz. İstanbul’un muhteşem atmosferi içinde Atatürk’ün gerçek yüzünü çizebilecek güvenilir bir kalem aradık ve bu görevi, dostlarından Ruşen Eşref Onay üstlendi. Ne yazık ki Onay’ın sağlık sorunlar

K12, K25, K33, K44

Atâ Tarihi Osmanlı Tarihinin Kıymetli Kaynağı

Atâ Tarihi, Osmanlı saray hayatını, padişahları, şehzadeleri ve Enderun’dan yetişmiş şairleri konu alan önemli bir tarih kitabıdır. Eserin orijinal kıymetli bölümlerinden biri üçüncü cildidir.

Dördüncü cilt, 322 sahifeden oluşur ve Osmanlı padişahlarının, şehzadelerinin ve Enderun’dan yetişmiş şairlerin seçilmiş şiirlerini içerir. Bu bölüm, hem edebî hem de tarihî açıdan büyük bir değer taşır ve Osmanlı kültür hayatına ışık tutar.

Beşinci cilt ise 432 sahifedir. Bu cilt, Osmanlı padişahlarının isimlerine göre Türkiye tarihinin özetini sunar ve dördüncü cilde ek olarak manzum ve mensur parçaları içerir. Atâ Tarihi’nin kaç nüsha basıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Babıâli ve Beyazıt kitapçılarında nadiren rastlanan eserlerden biri, döneminde 90-100 lira arasında alıcı bulmaktaydı

K13, K21, K32, K41

Müellifin Çağdaşlarından Elde Edilen Bilgiler

Bu eser, Osmanlı padişahları ve yüksek devlet görevlilerinin hayatları, görevleri ve önemli olaylarla ilgili ayrıntıları içermektedir. Müellif, muasırlarından elde ettiği bilgilerle aşağıdaki devlet adamlarının ve olayların durumlarını kaydetmiştir:

Sırkâtibi Mustafa Nuri Paşa

Serasker Mehmed Raşid Paşa

Müşir Abdülhahm Paşa

Vezir Afi Rıza Paşa

Zaptiye Nazırı Çerkeş Abdi Paşa

Vezir Osman Gazide Mehmed Paşa

Müşir Hacı Mehmed Muammer Paşa

Bazı müşirlerin ise detaylı halleri elde edilememiştir.

Nakibüleşraf ve Reisülküttabların Durumları

Müellif, Nakibüleşraf Mustafa İzzet Efendi ve diğer yüksek görevlerdeki isimlerin durumlarını da kaydetmiştir Private Tours Istanbul:

Nakibüleşraf Mustafa İzzet Efend

K14, K22, K31, K45

Alemdar Mustafa Paşa Sadâreti ve Sultan Selim Dönemi

Alemdar Mustafa Paşa’nın sadâreti dönemi ve manzum tarihler bu bölümde ele alınır. Sultan III. Selim’in döneminde, padişahın bazı katiplerinin idam edilmesi olayları aktarılır. Bu dönem, Osmanlı yönetiminde önemli değişikliklerin yaşandığı ve Enderun teşkilâtının işleyişinin gözden geçirildiği yıllardır.

Valide Sultan ve Hayır İşleri

Valide Sultan’ın Eskisaray’dan Yenisaraya nakli büyük bir törenle gerçekleşmiş, bu alay sırasında düzenlenen etkinlikler detaylı şekilde anlatılmıştır. Ayrıca İzzet Molla ve Aynî’nin yazdığı mersiyeler, III. Selim’in hayır işlerine dair manzum tarihler bu bölümde kaydedilmiştir. Müellif, Ayıntablı Asım Efendi’nin tarihindeki hataları da düzeltmiş, olayların doğru şekilde aktarılmasını sağlamıştır.

Müellifin Babası Tayyar Ağa ve Kendi Hayatı

Müellifin babası Ta

I15, I23, I34, I42

Enderun’dan Yetişmiş Kaptanpaşalar

Enderun’dan yetişmiş kaptanpaşalar, Osmanlı sarayında eğitim almış ve donanma ile devlet işlerinde önemli görevler üstlenmiş kişilerdir. Bu kaptanpaşaların isimleri ve hal tercümeleri şunlardır:

Mahmud Paşa

Sokollu Mehmed Paşa

Küçük Piyale Paşa

Cağalazade Sinan Paşa

Hafız Ahmed Paşa

Öküz Mehmed Paşa

Davud Paşa

Canbuladze Mustafa Paşa

Silâhdar Mustafa Paşa

Siyavuş Paşa

Silâhdar Yusuf Paşa

Bıyıklı Mustafa Paşa

Konan Paşa

Silâhdar Küçük Sipahi Mustafa Paşa

Musahib Mustafa Paşa

Köle Süleyman Paşa

Silâhdar Bekir Paşa

Küçük Hüseyin Paşa

Bursa’lı Mehmed Said Paşa

Kürklü Süleyman Rafet Paşa

Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa

Bu kaptanpaşalar, Enderun eğitimi sayesinde hem yönetim hem de askeri alanda yetiş

I11, I24, I35, I43

Enderun’dan Yetişmiş Sadrazamlar

Enderun’dan yetişmiş sadrazamların hayatları özetlenmiştir. Bu sadrazamlar, Osmanlı sarayında eğitim almış ve devlet yönetiminde önemli görevler üstlenmiş kişilerdir. Öne çıkan isimler şunlardır: Mahmud Paşa, Gedik Ahmed Paşa, Davud Paşa, Hersekzâde Ahmed Paşa, Hadım Ali Paşa, Koca Mustafa Paşa, Hadım Sinan Paşa, Maktûl İbrahim Paşa, Ayaş Paşa, Lütfi Paşa ve Tavaşi Süleyman Paşa.

Bunların dışında Riistem Paşa, Kara Ahmed Paşa, Semiz Ali Paşa, Sokollu Mehmed Paşa, Arnavud Ahmed Paşa, Tavaşi Sinan Paşa, Siyavuş Paşa, Mesih Mehmed Paşa, Ferhad Paşa, Lala Mehmed Paşa, Damad İbrahim Paşa ve Cağalazade Sinan Paşa da saraydan yetişmiş diğer sadrazamlardandır.

Dönem dönem görev alan diğer önemli isimler: Tavaşi Hasan Paşa, Tomh Mehmed Paşa, Yavuz Ali Paşa, Lala Mehmed Paşa, Öküz Mehmed Paşa, Kayserili Halil Paşa, Dilâver Paşa, Davud Paşa, Lefkeçi Mustafa Paşa, Gürcü Mehmet Paşa, Kem

I13, I21, I32, I41

Enderun Koğuş Hayatı ve Görevleri

Enderun, Osmanlı sarayının eğitim ve devlet memuru yetiştirme merkezlerinden biri olarak büyük bir öneme sahipti. Saraydaki koğuşlar, öğrencilerin ve saray görevlilerinin disiplinli bir şekilde eğitim aldığı ve hizmet gördüğü bölümlerdir. Bu koğuşlar, Darıssaade Ağalığı ve Çorlulu Ali Paşa’nın silâhdarlığı döneminde belirli kurallar çerçevesinde organize edilmiştir.

Koğuşların Yapısı ve Memuriyetler

Enderun’daki başlıca koğuşlar Hazine, Kiler ve Seferli koğuşlarıdır. Bu koğuşlarda görevler iki yolla dağıtılır: bir kısmı ocak yolu ile, bir kısmı ise istidat ve yetenek esasına göre atanır. Koğuşlarda kıdem sırası ve görev dağılımı titizlikle yapılır. Önemli görevler arasında sermahalcilik, başçavuşluk, dilsizlik hizmetleri, Hazinei Hümâyun başkollukçuluğu, çantacılık, nöbetçibaşılık ve kaftancılık yer alır

I14, I22, I31, I45

Atâ Tarihi ve Önemi

Atâ Tarihi, halk arasında Enderun Tarihi olarak da bilinir. Eser, İstanbul sarayının Enderun teşkilâtını ve Enderun’dan yetişmiş devlet adamları ile şairlerin yaşamlarını anlatır. Beş ciltlik bu büyük eser, Tayyârzâde Ahmed Ağa tarafından kaleme alınmıştır. Kitap, o dönemin saray hayatı ve devlet düzeni hakkında önemli bilgiler içerir ve matbu olarak basılmıştır.

Eserin orijinal kısmı, yazarın kendi gözlemleri ve babasından naklen aktardığı bilgilerden oluşur. Bu nedenle İstanbul tarihi bakımından büyük değere sahiptir. 1874-1876 yılları arasında Şeyh Yahyâ Efendi ve Basiret Matbaası tarafından basılmıştır.

Birinci Cildin İçeriği

Birinci cilt, eser içinde en önemli bölümdür ve başlıca konular şunlardır:

Sarayların kuruluşu: Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’daki eski ve yeni sarayları inşa etmesi; İkinci Bayezıt’ın Topkapı Sara

Scroll to Top